از دانه‌های جمع‌آوری شده درخت کاکائو، پودر کاکائو تهیه می‌شود که به عنوان ماده دارویی و غذایی، نوشیدنی، شکلات، و...، مورد استفاده قرار می‌گیرد.
کاکائو را بیشتر مردم تحت عنوان شکلات کاکائویی می‌شناسند.
کره کاکائو نیز در شیرینی‌پزی، پردازش توتون، صابون و فرآورده‌های آرایشی استفاده می‌شود و گران‌ترین چربی جهان است.
کاکائو به عنوان دارویی انرژی‌بخش، شادی‌آفرین و تقویت‌کننده قلب شناخته می‌شود.
در بعضی از مطالعات ثابت شده است کاکائو باعث کاهش فشار خون و تنظیم کلسترول بد در خون می‌شود.
این گیاه به عنوان ضدعفونی‌کننده و انگل‌کش نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد.
از خواص دیگر کاکائو می‌توان به خاصیت ادرارآوری، قاعده‌آوری و سقط‌کنندگی آن اشاره کرد.
در بعضی از نقاط دنیا از کاکائو برای درمان طاسی، سوختگی، سرفه، خشکی لب‌ها و چشم استفاده می‌کنند.
کاکائو انرژی‌بخش بوده و باعث از بین رفتن بی‌حالی، سختی‌های زایمان ، حاملگی و روماتیسم می‌شود.
محلی‌ها از کاکائو در درمان مارگزیدگی و جراحت‌ها نیز بهره می‌برند.
به علت وجود تانن در پوسته و ریشه کاکائو، فعالیت ضدتوموری برای این گیاه نیز پیش‌بینی شده است.
کاکائوی خالص و تصفیه نشده اثر آنتی‌اکسیدانی قوی در پیشگیری از بیماری‌های قلبی و سرطان دارد، اما طی فرآیند شکلات‌سازی، مقدار زیادی از مواد آنتی‌اکسیدانی کاکائو از بین می‌رود. بنابراین می‌توان گفت شکلات تهیه شده از کاکائو به دلیل انجام فرآیند در کارخانه خواص مفید دانه کاکائوی خالص را ندارد.
نوشابه کاکائو
اگر پوست هسته کاکائو را دم کنید، نوشابه مطبوعی از آن به دست می‌آید که بوی شکلات دارد و دارای مقدار زیادی ویتامین و برای تقویت استخوان‌ها مفید است. مخصوصا به کسانی که دارای نرمی استخوان (راشیتیسم) هستند، مصرف این جوشانده توصیه می‌شود.
کره کاکائو
دانه کاکائو دارای 50 درصد چربی است. از کاکائو در صنعت لوازم آرایش و زیبایی و همچنین عطرسازی استفاده می‌شود.
** عوارض جانبی **
مصرف ناصحیح کاکائو باعث عوارض کبدی و قلبی می‌شود. کسانی که طبع گرمی دارند، باید از خوردن بیش از حد کاکائو و محصولات آن خودداری کنند. برای افراد دچار بیماری قند نیز خوردن کاکائو ممنوع است.
*** موارد احتیاط در مصرف کاکائوی تلخ ***
در افراد مبتلا به آلرژی‌های غذائی، شکلات‌های تلخ به‌دلیل داشتن میزان زیاد مادهٔ خشک ممکن است آلرژی آنها را تشدید کند.
همچنین این شکلات‌ها در افرادی‌که مبتلا به عارضهٔ کهیر هستند، ممکن است موجب تشدید بیماری شود.
برای افراد مضطرب نیز توصیه می‌شود مصرف این شکلات‌ها محدود شود، زیرا شکلات‌ها به‌دلیل داشتن کافئین زیاد، باعث افزایش اضطراب می‌شوند.
با توجه به این‌که شکلات یکی از موادی است که نسبت آرژینین به لیزین در آن زیاد است، به افرادی‌که زمینهٔ تبخال زدن دارند توصیه می‌شود کمتر شکلات مصرف کنند و با توجه به این‌که درصد مادهٔ خشک شکلات تلخ زیاد است در افراد مبتلا به این عارضه، محدودیت مصرف این نوع شکلات باید بیشتر رعایت شود.
بررسی‌های بلندمدت نشان می‌دهند که مصرف این نوع شکلات به‌دلیل داشتن کافئین زیاد در زنان مبتلا به بیماری فیبروکیستیک پستان باعث تشدید عوارض بیماری می‌شود.
کافئین اسیدمعده را افزایش می‌دهد، مصرف موادغذائی حاوی کافئین زیاد، مانند شکلات تلخ، ممکن است باعث وخامت زخم‌معده در افراد مبتلا به این بیماری شود. همچنین بیماران مبتلا به رفلاکس معدی مری باید مصرف موادغذائی حاوی کافئین زیاد را محدود کنند.
کافئین ماده‌ای محرک است و تأثیرات آن تا ۲۰ ساعت در بدن باقی می‌ماند. از این‌رو، افراد مبتلا به بی‌خوابی باید از مصرف این‌گونه شکلات‌ها خودداری کنند.
افرادی‌که کلیهٔ سنگ‌ساز دارند و همچنین افراد مبتلا به سیروز کبدی مصرف این نوع شکلات‌ها به ترتیب به‌دلیل داشتن اگزالات و مس زیاد توصیه نمی‌شود.